Hazırladığımız bu yazıda kademeli emeklilik sistemini ve merak edilenleri inceliyoruz. Emeklilikte Yaşa Takılanlar yasasının yasalaşmasının ardından birlikte, vatandaşların tüm dikkati tekrar kademeli emeklilik tablolarına çevrildi. Özellikle 8 Eylül 1999 ile 30 Nisan 2008 tarihleri arasında sigorta girişi bulunanlar, bu grup için yeni bir yasal adım araştırıyor.
Kademeli emeklilik modelinin detayları
Kademeli emeklilik, çalışanların işe giriş tarihlerine göre öngörülen yaş ve prim günlerini aşamalı olarak doldurmalarını sağlayan bir modeldir. Mevcut sistemde EYT sınırında kalanlar için bu model, emeklilik yaşının birdenbire değil, yıllara yayılarak esnetilmesini amaçlamaktadır.
Resmi makamların emeklilik açıklamaları
İlgili bakanlık tarafından yapılan son değerlendirmelerde, aktüeryal dengenin korunmasının temel esas olduğu vurgulandı. Şu an için sistemde yeni bir yasa gündemde olmasa da, teknik hazırlıkların sürdürüldüğü biliniyor.
Tahmin edilen prim ve yaş şartları
Resmi olarak duyurulmuş bir yaş tablosu bulunmasa da, medyada tahmin edilen muhtemel senaryolar şu şekildedir:
-
9 Eylül 1999 sonrası girişliler: Kadın sigortalılarda 43 yaş ve 6250 prim günü, erkek sigortalılarda 45 yaş ve 6250 prim günü.
-
2002 sonrası girişliler: Kadınlarda 46 yaş, erkeklerde 48 yaş ve 6500-7000 arası prim günü.
-
2005 sonrası girişliler: Kadınlarda 49 yaş, erkeklerde 51 yaş ve 7000 üzeri prim günü.
Kapsamda yer alan sigortalılar
Tartışmaların merkezinde, 1999 yılındaki yasa değişikliğinden sonra iş hayatına adım atanlar yer alıyor. Özellikle EYT fırsatını az bir farkla kaçıran “2000 sonrası SGK’lılar“, adaletin sağlanması adına bu yasanın hayata geçmesini bekliyor. Yasa onaylandığı takdirde 4A, 4B ve 4C ayrımı olmaksızın milyonlarca kişinin etkilenmesi öngörülüyor.
EMADDER kademeli emeklilik yaş prim şartı tablosu
2000’den sonraki süreçte kademeli emeklilik için öngörülen liste 8 Eylül 1999 sonrasında SGK başlangıcı bulunan çok sayıda sigortalı için “tek bir gün farkla 20 yıla yakın geç emekli olma” durumu, EMADDER (Emeklilikte Adalet Derneği) rehberliğinde kapsamlı bir hak arayışına evrildi. Mevcut sistemde 2000-2008 arası girişliler kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartına bağlıyken, yeni hazırlanan taslaklar bu süreci hakkaniyetli bir kademeye yaymayı hedefliyor.
EMADDER Talepleri ve Önerilen Geçiş Tablosu
EMADDER’in masadaki en önemli önerisi, işe giriş tarihine baz alarak her yıl için özel bir yaş ve prim artışı hedefleyen eşitlikçi bir sistem.
99-00 arası başlayanlar: Kadınlarda 43, erkeklerde 45 yaş ile başlayan bir kademe. 2008 yılından sonra girenler: Mevcut yapının 7200 veya 9000 günlük primle 50-52 yaş bandına çekilmesi.
Temel Amaç: EYT kapsamı dışında kalanların yaşadığı mağduriyeti, yaş sınırlarını kademeli olarak aşağı çekerek gidermek.
2026 yılı öngörüleri: Meclis trafiği Sosyal güvenlik uzmanlarına göre, 2026’nın ilk 6 aylık döneminde gündeme gelmesi beklenen olası bir erken seçim süreci, emeklilik reformunun TBMM gündemine taşınmasını hızlandırabilir. Şu an için kesinleşmiş bir yasa tasarısı ilan edilmese bile, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın veri toplama aşamasında olduğu ankara fısıltıları şeklinde ifade ediliyor.
